مقاله داروسازم
همه چیز درباره حساسیت فصلی و درمان آن
حساسیت فصلی از جمله مشکلات شایعی است که برخی از افراد هنگام شروع اکثر فصل ها به آن دچار می شوند و آنها را درگیر چالش هایی می کند که گاه زندگی را برایشان خیلی دشوار می نماید. علائم آلرژی ، فرد آلرژیک را گاه در ساعات کار و گاه در ساعات استراحت با مشکلات عدیده ای روبرو می کند و زندگی را برایشان مختل می کند.
در واقع مبتلایان به حساسیت فصلی با شروع فصلی که در آن علائم آلرژی برایشان ظاهر میشود خود را برای یک مبارزه آماده می کنند، مبارزه ای جهت حفظ کیفیت زندگی.
حساسیت فصلی چیست ؟
حساسیت فصلی یا رینیت آلرژیک فصلی که به تب یونجه نیز مشهور است ، به مجموعه واکنش های سیستم ایمنی بدن گفته می شود که با شروع فصل گرده افشانی گل ها و هاگ ها نسبت به آلرژنهای هوا بروز می کند. و از آن جایی که این واکنش ها معمولاً در فصل هایی خاص مثل بهار، پاییز و گاهی در اوایل تابستان رخ میدهد، به آن حساسیت فصلی می گویند و سبب علائمی چون عطسه، آبریزش و احتقان چشم و بینی، گاهی خارش گلوو …. می شود. برای کنترل و درمان میتوان از داروهای خوراکی مثل مکمل های کمک درمانی سرماخوردگی و آلرژی، اسپری بینی، فیلتر هوا و جلوگیری از تماس مستقیم با گرده استفاده کرد.
علت و علائم حساسیت فصلی
به طور کلی حساسیت فصلی زمانی رخ می دهد که سیستم ایمنی بدن در مقابل برخی آلرژن ها واکنش نشان داده و باعث تحریک دستگاه ایمنی بدن می شوند. آلرژی فصلی و حساسیت به آلرژن های موجود در محیط ( با اینکه این مواد کاملا بی خطر هستند ) نه تنها برای همه یکسان نیست بلکه فقط در یک عده که دارای حساسیت بالای دستگاه ایمنی هستند ، بروز می کند .
غالباً این حساسیتها مشکل خاصی ایجاد نمیکنند. در حدود یک پنجم افراد به نوعی از آلرژی مبتلا هستند و حدود 8 درصد جمعیت عادی دچار حساسیت فصلی است.
با اینکه «حساسیت فصلی» بیشتر اوقات به عواملی که در طبیعت وجود دارد ، مربوط می شود ، مانند چمن، گرده افشانی یا تولید و پخش کردن هاگ ، بذر گیاهان ، اما گاهی عوامل دیگری در این فصل ها سبب حساسیت سیستم ایمنی میشوند چون:
• دود (زمان آتشسوزی در فصل تابستان و استفاده از شومینه در فصل زمستان)
• گزش و نیش حشرات (معمولاً در فصل بهار و تابستان)
• وجود کلر در استخرهای روباز یا سربسته
اکثر علائم حساسیت فصلی شباهت زیادی به سرماخوردگی و عفونت سینوسی دارند، با این تفاوت که تایم حساسیت فصلی بسیار طولانی تر است. علائم حساسیت فصلی تا مدت زمانی که گرده ها و مواد آلرژی زا در محیط باشند و از بین نروند و یا در حالت سکون قرار نگیرند ، پابرجا خواهد بود. شایع ترین علائم آلرژی فصلی در بزرگسالان عبارتند از:
- عطسه
- احتقان و گرفتگی یا آبریزش بینی
- آبریزش چشم یا خارش و قرمزی آن
- سرفه
- خارش بینی، دهان یا گلو
- بروز قرمزی روی پوست
- تورم یا کبودی پوست زیر چشم
- خستگی و ضعف (به دلیل کمبود خواب)
حساسیت فصلی در کودکان
کودکان هم مانند بزرگسالان گاهاً درگیر حساسیت های فصلی می شوند و این مورد بیشتر شامل کودکانی می شود که والدینشان نیز درگیر این نوع حساسیت باشند. علائم حساسیت فصلی در کودکان نیز با درگیری چشم، بینی و گلوی کودکان می باشد و با عطسه، سرفه و آبریزش همراه است و این علائم معمولا در فصل بهار و پاییز رخ نمایان می کنند.
احتمال اینکه حساسیت فصلی کودکان با چند اقدام قابل درمان باشد، بیشتر است. یکی از مهمترین اقداماتی که می توان برای مقابله با این علائم آزاردهنده انجام داد، یافتن ماده حساسیتزا است که برای شناخت آن و دریافت داروی مناسب میتوان از متخصص اسم و آلرژی اطفال کمک گرفت.
راههای تشخیص حساسیت فصلی
مبتلایان به حساسیت فصلی با مراجعه به متخصص آسم و آلرژی و با بررسی روش های زیر توسط دکتر می توانند علت مشکل خود را بیابند :
- بررسی تاریخچه پزشکی
- بررسی علائم تجربه شده
- معاینه بدنی فرد مبتلا
- تست پریک یا خراش پوستی (پزشک روی پوست خراش کوچکی ایجاد میکند تا ماده آلرژیزا بتواند به آن نفوذ کند.)
- آزمایش خون (برای اندازهگیری ایمونوگلوبولین E یا آنتیبادی ایجادکننده آلرژی انجام میشود.)
عوامل تشدید کننده حساسیت فصلی
افرادی که حساسیت فصلی دارند با فرا رسیدن فصلی که در آن علائم حساسیتشان ظاهر می گردد برای یک مبارزه آماده میشوند: مبارزه ای جهت حفظ کیفیت زندگی. اما در کنار گیاهان و گرده های گل ، عوامل دیگری نیز می تواند تشدید کننده این علائم باشند که عبارتند از :
- گرده و گرد و غبار (پولن، گردهٔ گیاهان، حشرات و میکروبها) در فصول بهار و پاییز سطح بالایی دارند.
- دود سیگار، بخارات شومینه و عطرهای مصنوعی باعث تحریک بینی و چشم میشوند.
- مویزایها و مواد شیمیایی نظافت (آبنباتها، اسپریها) میتوانند واکنش آلرژیک را تشدید کنند.
- غذاهای حاوی آلیگول، پنیسین و میوههای حساسزای مانند توتفرنگی، موز، بادام و سویا میتوانند حساسیت را افزایش دهند.
- رطوبت بالا و دمای محیط باعث رشد قارچ و میکروبهای آلرژنزای میشود، که باعث شایعتر شدن علائم میشود.
- گرما، رطوبت و باد، که گرده را در هوا پخش میکنند.
عوارض حساسیت فصلی
در بسیاری از مواقع حساسیت فصلی مشکلات جدی را برای فرد مبتلا ایجاد نمی کند و فقط سبب وقفه در فعالیت های روزمره او می گردد. اما با این وجود بیتوجهی به آلرژی فصلی می تواند سبب بدتر شدن علائم آن و حتی شروع و تحریک حملات آسم در بعضی از افراد گردد ( تقریبا ۸۰ درصد افراد مبتلا به آسم از آلرژی فصلی رنج میبرند ). البته در بیشتر مواقع علائم تشدید کننده حساسیت فصلی مثل گردهها و آلرژنها ، میتوانند در بروز علائم آسم (مثل خسخس و تنگی نفس) هم نقش داشته باشند.
دیگر عوارض حساسیت فصلی عبارتند از:
• کاهش کیفیت زندگی
• کاهش بازدهی در محل کار یا مدرسه
• مختل شدن خواب و خستگی
• افزایش خطر ابتلا به سینوزیت
• عفونت گوش میانی (در کودکان)
درمان حساسیت فصلی
مهمترین بخش درمان حساسیت فصلی پیدا کردن دلیل حساسیت و ماده آلرژیزا می باشد، زیرا می توان با دوری از ماده آلرژی زا تماس با آن را محدود کرد. علاوه بر این، برای کنترل علائم آلرژی می توان از داروهای خوراکی و استنشاقی استفاده نمود. معمولا علائم خفیف را می توان با داروهای بدون نسخه (OTC) برطرف نمود اما چنانچه علائم شدیدتر باشد برای درمان باید از داروهای تجویزشده توسط پزشک استفاده شود.
داروهای مناسب برای حساسیت فصلی
- آنتیهیستامینها مثل لوراتادین، ستیریزین و فکسوفنادین
- داروهای ضد احتقان مانند سودوافدرین، اسپری بینی کلداماریس پلاس ، سزالین و یا دس ویوا
- داروهای مهارکننده لکوترین مثل مونتهلوکاست (لکوترین یک ماده شیمیایی است که باعث علائم آلرژی میشود.)
- کورتیکواستروئیدها مثل پردنیزون
- استفاده از مکمل های گیاهی ضد آلرژی مثل کپسول کوئرس پلاس
- استفاده از قرص برسول هیمالیا
در صورت سابقه ابتلا به حساسیتهای فصلی بهتر است دو هفته قبل از بروز علائم، تجویز دارو را شروع نمایید. در ضمن شما می توانید با مراجعه به داروخانه شبانه روزی دکتر مصطفی حبیبی و یا سایت مربوط به آن داروخانه آنلاین داروسازم مراجعه نموده و از مشاوره و خدمات ما استفاده نمایید.
کپسول کوئرس پلاس نوتراکس 30 عددی
قیمت اصلی: 900,000 تومان بود.675,000 تومانقیمت فعلی: 675,000 تومان.
درمان خانگی مناسب برای حساسیت فصلی
- بستن در و پنجرههای محل زندگی
- آویزان نکردن لباسهای شستهشده را در فضای باز
- انجام امورات خارج از منزل در حداقل زمان ممکن
- استفاده از ماسک فیلتر دار خارج از خانه و در محیط باز
- دوش پس از بازگشت به خانه
- دوری از هر گونه دود و گردوغبار
- شستوشوی بینی و گلو با آب نمک
- استفاده از غذاهای سالم و مغذی
- نوشیدن فراوان مایعات
- دوری از مواد شیمیایی قوی بخصوص شوینده های قدرتمند بهداشتی
- عدم استعمال دخانیات و دوری از دود
(دانستن این نکته ضروری است که در فصل بهار و تابستان و در فصل گردهافشانی درختان و علوفه، میزان گرده هنگام شب بیشتر است. در اواخر تابستان و اوایل پاییز، میزان گرده در ساعات اولیهی روز بیشتر است)
خوراکیهای حساسیت فصلی
غذاها و ادویههایی که برای بهبود علائم آلرژی سبب تقویت سیستم ایمنی بدن میشوند ، عبارتند از :
- زنجبیل
- مرکبات
- زردچوبه
- گوجهفرنگی
- سبزی ها
- میوه ها
- مغزیجات مانند بادام
- ماهیهای چرب مثل سالمون
- پیاز
اسپری بینی کلداماریس پروفیلاکتیک ۲۰ میلیلیتر
قیمت اصلی: 875,000 تومان بود.787,500 تومانقیمت فعلی: 787,500 تومان.
کلام پایانی
حساسیت فصلی و علائم آن می تواند همیشه آزاردهنده باشد و سبب اختلال دز زندگی روزمره فرد گردد. با رعایت نکات ذکر شده و توجه به نظر متخصصین آسم و آلرژی می تواند نقش موثری در کنترل علائم آلرژی و بهبود و تحمل آن داشته باشد.
همچنین تغییر سبک زندگی برای مبتلایان به حساسیت های فصلی همیشه گام بزرگی در جهت پیشبرد درمان این عارضه داشته است.
سوالات متداول
دلیل بروز حساسیت فصلی چیست؟
واکنش بیش از حد سیستم ایمنی برخی افراد حساس به عوامل محیطی مثل گرده گیاهان و هاگ ها در فصول خاصی از سال سبب بروز آلرژی فصلی می گردد.
آیا حساسیت فصلی با تنگی نفس رابطه دارد؟
بله. مبتلایان به آسم آلرژیک معمولا دچار تنگی نفس می شوند زیرا استنشاق آلرژن ها سبب انسداد راههای هوایی میگردد.
در صورت بارداری بهترین دارو برای درمان حساسیت فصلی چیست؟
درمان حساسیت فصلی در دوران بارداری فقط زیر نظر پزشک امکان پذیر است و با تجویز پزشک برخی از آنتیهیستامینها برای کنترل علائم آلرژی در این دوران قابل استفاده هستند.